مقدمه

ابداع تكنيكهاي جديد تجزيه و بسط و تكامل روشهاي تجزيه شيميايي موجود آنقدر سريع و گسترده است كه اندكي درنگ در تعقيب رويدادهاي تازه سبب بوجود آمدن فاصله هاي بعيد علمي ميشود .

در دنياي پيچيده تكنولوژي جديد و توليد انبوه , كنترل كيفيت محصولات صنعتي و غير صنعتي جايگاه ويژه خود را دارد و استخوانبندي اين كنترل كيفيت را تجزيه شيميايي انجام شده به كمك روشهاي دستگاهي تشكيل ميدهد .

هدف يك تجزيه شيميايي , فراهم آوردن اطلاعاتي درباره تركيب نمونه اي از يك ماده است .

در بعضي موارد اطلاعات كيفي در مورد حضور يا عدم حضور يك يا چند جزء در نمونه كافي است , در موارد ديگر اطلاعات كمي مورد نظر است .

 در تجزيه شيميايي از روشهاي تجزيه اي كه معمولا بر طبق خاصيتي كه در فرايند اندازه گيري نهايي مشاهده مي شود, استفاده مي گردد .

يكي از اين خواص فيزيكي جذب تابش است كه از طيف يعني  جذب اتمي براي اندازه گيري اين خاصيت استفاده ميشود.

طيف بيني (جذب اتمي)

طيف بيني جذب اتمي شامل مطالعه جذب انرژي تابشي ( معمولا در نواحي ماوراء بنفش و مرئي ) بوسيله اتمهاي خنثي در حالت گازي است .

اصول جذب اتمي اساسا مشابه همان اصولي است كه براي جذب تابش مرئي و ماوراء بوسيله محلولها ميباشد .

سودمندي بالقوه ي جذب اتمي براي تجزيه عناصر فلزي ابتدا در 1955 بوسيله ي واش و آلكميد و ميلاتز { 1 } پيشنهاد شد از آن زمان تا به حال روشهايي براي تعيين 65 عنصر بوجود آمده اند و تعداد كثيري دستگاههاي تجاري كه مخصوصا براي اين نوع تجزيه طراحي شده اند , در دسترس قرار گرفته اند .

اصول جذب اتمي

در يك تجزيه جذب اتمي عنصر مورد اندازه گيري بايد به حالت عنصري كاهش يابد , تبخير شود و سر راه دسته شعاع تابش منبع قرار گيرد اين فرايند اغلب با كشيدن محلولي از نمونه به صورت مه رقيق به داخل يك شعله مناسب انجام مي گيرد. بنابراين شعله عملي مشابه با عمل سلول و محلول در طيف بيني جذبي معمولي انجام ميدهد.

طيف هاي جذب اتمي

طيف جذبي يك عنصر در شكل گازي و اتمي آن مركب از يك سري خطوط باريك كاملا مشخص كه از جهشهاي الكتروني بيروني ترين الكترونها بوجود مي آيند . انرژي هاي بسياري از اين جهشها براي فلزات با طول موجهايي در نواحي ماوراء بنفش و مرئي مطابقت دارند . نمودار تراز انرژي براي بيروني ترين الكترونهاي يك عنصر وسيله ي مناسبي را براي نشان دادن نوع انتقالات مسئول جذب اتمي فراهم مي سازد.

بعنوان مثال اتم هاي سديم در محيط يك شعله قادر به جذب تابش طول موجي هستند كه نشان مي دهد يك الكترون از 36 به يكي از حالتهاي تحريك شده بالاتر ميباشد .

با توجه به سبك هاي جذبي در A⁰  5890 و A⁰ 5895 و A⁰ 8 / 3202 و A⁰ 0 / 3303 نشان از انتقالات الكتروني از 36 به P 3   و P 4 است . البته جذب مربوطه از P 3   و P 5 به  حدي ضعيف است كه آشكار نمي شود . زيرا تعداد اتمهاي سديم در P 3   بسيار ناچيز است . پس طيف جذبي اتمي هر يك از خطوط از رزونانسي ناشي از انتقالات از حالت عادي به ترازهاي بالاتر است .

دو روش از اين لحاظ شباهت دارند كه هر دو روش مبتني بر رويدادهايي است كه هنگام افشاندن يك نمونه به داخل شعله اتفاق مي افتند .

لذا در نور سنجي شعله اي اين تابش نشر شده بوسيله اتمهاي تحريك شده است كه متناسب با غلطت ميباشد . در حاليكه در جذب اتمي تابش جذب شده بوسيله ي اتمهاي تحريك نشده تعيين ميشود.

اثر دما بر روي اتمهاي تحريك شده بسيار بيشتر از اتمهاي تحريك نشده است . با اين حال بايد دماي شعله بطور قابل قبولي كنترل شود  تا از اثرات غير مستقيمي مثل تعريض فشاري ( پهن شدن پيك در اثر برخورد بين اتمها و تغيير در ترازهاي انرژي حالت عادي ) تعريض دوپلري ( كه بعلت حركت سريع ذرات جذب كننده نسب به منبع , پيكها پهن مي شوند ) و متعاقبا اثر آن در كاهش ارتفاع پيك و . .  . .  جلوگيري كرد.

اندازه گيري جذب اتمي

بدليل آنكه خطوط جذب اتمي بسيار باريك اند و به علت اينكه انرژي هاي انتقالات براي هر عنصر منحصر به فردند . روشهاي تجزيه اي بر پايه ي اين نوع جذب بسيار اختصاصي هستند . از سوي ديگر محدود بودن پهناي خط مسئله ساز است . با توجه به اينكه قانون بير ⁽¹⁾ تنها براي تابشهاي تكفام بكار مي رود هيچ تكفامسازي نمي تواند يك نوار تابشي به باريكي پهناي پيك يك خط جذب اتمي  ( A⁰ 5% - 2 % ) را توليد كند و چون كسر تابش خارج شده است نسبت به تابش مربوط به پيك جذب كوچك است قانون بير جوابگو نخواهد بود .

والش ⁽²⁾ براي اين مشكل يك روشي ارائه داده است و آن اينكه يك منبع تابشي بكار گرفت و فقط يك خط با طول موج همانند طول موج بكار رفته براي تجزيه ي جذبي نشر مي كرد. مثلا اگر خط جذب A⁰ 5890 سديم براي تجزيه آن عنصر انتخاب شود يك لامپ بخار سديم مي تواند به عنوان منبع بكار رود. در يك چنين لامپي اتمهاي سديم در حالت گازي بوسيله ي تخليه الكتريكي تحريك مي شوند . پس اتمهاي تحريك شده در موقع بازگشت به ترازهاي با انرژي كمتر تابش مشخصه اي از خود منتشر مي كنند . قسمتي از تابش منتشر شده دقيقا همان طول موجهايي را خواهد داشت كه خطوط جذبي رزونانسي دارند  . بنابراين اتمهاي سديم كه به حالتهاي 36 تحريك شده اند خطوط A⁰  5890 و A⁰ 5895 را منتشر مي كنند .

طبق شكل 1 برگشت از حالت 5S  ممكن است دو خط در حوالي A⁰ 60 / 6 توليد كند كه مربوط به انتقالات 5S به 3P ميباشند . تابش هاي حاصل از انتقالات بعدي 3P به 3S نيز مشاهده مي شوند . در يك منفعي كه بطور مناسب طراحي شده است خطوط نشري داراي عرض هاي نواري خواهند بود كه بطور قابل ملاحظه اي كمتر از عرض نوارهاي جذبي هستند . بنابراين تك فام ساز فقط احتياج دارد كه توانائي جداسازي يك خط نشري مناسب را براي اندازه گيري جذبي داشته باشد. در اين حالت تابش بكار گرفته شده به اندازه كافي در گستردگي طول موج محدود است تا اجازه ي اندازه گيري هاي جذبي را در پيك جذب بدهد . در اين حالت حساسيت بيشتر و تبعيت بهتري از قانون بير حاصل ميشود .

عيب اصلي اين تكنيك نيز به لامپ منبع جداگانه براي هر عنصر مورد تجزيه است . با اينكه قرار دادن تركيبي از عنصر مورد اندازه گيري در شعله ي بسيار داغ يك منبع خطي توليد مي كند اما هيچ يك از اين تكنيك ها به خوبي بكار گيري يك لامپ مخصوص براي هر عنصر رضايت بخش نيست .

موارد كاربرد

طيف بيني جذب وسيله ي حساسي را براي تعيين بيش از 60 عنصر تامين ميكند . حد آشكار سازي و طول موج حساسترين پيكهاي جذب براي بعضي از عناصر متداول در جدول 1 آمده است .

تكنيكهاي تجزيه اي

اندازه گيريجذب : در يك دستگاه تك پرتوي تنظيم عقربه شمارگر روي صد در حالي انجام مي گيرد كه آب خالص به داخل شعله افشانده مي شود . ( و يا شعله از مسير نور خارج ميشود. ) سپس نمونه ها يا استانداردها به داخل شعله افشانده ميشوند و در صد عبور يا جذب مستقيما از روي صفحه مدرج خوانده مي شود . در دستگاه دو پرتوي توان پرتوي كه از داخل شعله مي گذرد با توان پرتوي كه در مسيري خارج از شعله عبور مي كند مقايسه ميشود .

منحني هاي درجه بندي

در حاليكه بطور نظري جذب بايد متناسب با غلظت باشد غالبا انحرافاتي از خطي بودن مشاهده مي شود . بنابراين منحني هاي درجه بندي تجربي بايد بكار گرفته شوند . پس به قدر كافي متغييرهاي غير قابل كنترلي در توليد يك بخار اتمي وجود دارند كه اندازه گيري جذب حداقل يك محلول استاندارد را در هر نوبتي كه دستگاه به كار مي رود تجويز مي كنند . انحراف استاندارد از منحني درجه بندي اصلي مي تواند براي تصحيح نتايج تجزيه اي بكار گرفته شود .

نتيجه

تحت شرايط معمولي خطي نسبي مربوط به يك تجزيه ي جذب اتمي در حدود 1 تا 2 در صد است با احتياط هاي خاصي مي توان اين رقم را به چند دهم يك در صد كاهش داد.

مراجع

1. A . walsh , Spectrocbim . Acta 7 . lo8 ( 1955 ) : C.T.J .

Alkemade and  J . M . W . Milatz , Appl. Su . Researcb , B 4 289 ( 1955 ) .J . O

p t . Soc . Amer . 45 . 583 ( 1955 )

2. From   w. Slavin . Atomic Absorption Spectros cpy  p . 61 , New york .

Interscience Publi shers . 1968 . With permission .

    محلول هاي گازي ، محلول هاي مايع و محلول هاي جامد  را مي توان تهيه كرد. قانون فشارهاي جزئي دالتون رفتار محلول هاي گازي را كه هوا متداول ترين آن هاست بيان مي كند.

    و اما مخلوط هاي ناهمگن كه در آن ها خواص فيزيكي در همه جاي مخلوط يكسان نيست. مانند مخلوطي از شكر و نمك طعام. در اين پست به طور عمده به مطالبي پيرامون محلول ها مي پردازم.

   حلال نام جزئي از محلول است كه به بيان ابتدايي و ساده مقدار بيش تري از محلول را تشكيل مي دهدو ساير اجزا را حل شونده مي نامند. البته گاهي جزئي از محلول را كه مقدار كم تري دارد حلال مي ناميم. بعضي مواد به هر نسبت در يكديگر حل مي شوند. انحلال پذيري يك ماده در يك حلال مخصوص و در دماي معين بيش ترين مقداري از آن ماده است كه در مقدار معيني از آن حلال حل مي شود و يك سيستم پايدار به وجود مي آورد. براي يك محلول معين مقدار ماده ي حل شده در واحد حجم حلال يا در واحد حجم محلول را غلظت ماده ي حل شده مي گوييم. محلول هايي كه غلظت ماده حل شده ي آن نسبتا كم است ، محلول هاي رقيق ناميده مي شوندو آن هايي كه غلظت نسبتا زياد دارند محلول هاي غليظ مي گوييم.

    اگر به مقداري از يك حلال مايع، مقدار زيادي ماده ي حل شونده (بيش تر از آن چه معمولا حل مي شود) بيفزاييم، بين ماده ي حل شده و ماده ي حل شونده ي باقيمانده تعادل برقرار مي شود. ماده ي حل شونده ي باقيمانده ممكن است جامد، مايع يا گاز باشد. در تعادل چنين سيستمي ، سرعت انحلال ماده ي حل شونده برابر  با سرعت خارج شدن ماده ي حل شده مقداري ثابت است. چنين محلولي را محلول سيرشده مي گوييم و غلظت آن برابر انحلال پذيري ماده ي حل شونده ي مورد نظر است.

    غلظت ماده ي حل شده در يك محلول سيرنشده كم تر از غلظت آن در يك محلول سيرشده است. گاهي مي توان از يك ماده ي حل شونده ي جامد محلولي ابرسيرشده تهيه كرد كه در آن ، غلظت ماده ي حل شده بيش تر از غلظت آن در محلول سيرشده است. اين محلول ابرسيرشده حالتي ناپايدار دارد و با اندك تكاني مقدار اضافي حل شونده هوشيار شده و رسوب مي كند.

محلول سازی

محلول سازی یکی از ابتدایی ترین کارهای در ازمایشگاه است که لازمه هر کار ازمایشگاهی است به همین جهت در این جا روش های ساده ومختصری در مورد محلول سازی در ازمایشگاه برای شما جمع اوری کرده ام و امیدوارم که مورد استفاده قرار گیرد.

محلول سازی از محلول های غلیظ ازمایشگاه

معمولا در ازمایشگاه محلول ها به صورت غلیظ و با درصد خلوص مشخص و استانداردی وجود دارد و برای تهیه محلول های رقیق تر باید از ان ها استفاده کرد.

برای این کار از روابط رقیق سازی استفاده می کنیم :

در رابطه بالا نیاز است که نرمالیته یا مولاریته محلول غلیظ موجود در ازمایشگاه را تعیین کنیم.

برای تعیین نرمالیته از فرمول زیر استفاده می کنیم :

 
نرمالیته محلول غلیظ را بدست اوردیم. در رابطه اول فقط حجم محلول غلیظ ( v2 ) مجهول است که محاسبه می شود و فقط کافی است این مقدار (v1)را از محلول غلیظ برداشته و به حجم مورد نظر ( v2 ) برسانیم.

برای تعیین نرمالیته و مولاریته محلول های ازمایشگاهی می توانید از جدول زیر استفاده کنید. که در این صورت فقط به رابطه اول نیاز خواهید داشت.

 مثال :

اطلاعاتی نظیر دانسیته , درصد خلوص , جرم مولکولی و ... را می توانید از برچسب روی ظرف محلول بدست اورید.

مقدار 5.43cc از محلول غلیظ اسید سولفوریک برداشته و به حجم 100cc برسانید. ( در بالون ژوژه 100cc )

تذکر : در مورد اسید های غلیظ و قوی مثل اسید سولفوریک همیشه اسید را به اب اضافه می کنیم. ( قبل از اضافه کردن اسید مقداری  اب مقطر در بالون بریزید و سپس اسید را اضافه کنید. )

محلول سازی از مواد جامد ازمایشگاه

برای محلول سازی از مواد جامد ازمایشگاه از رابطه زیر استفاده کنید :

فقط کافی است مقدار ماده جامد بدست امده را در مقداری اب مقطر حل کرده و به حجم مورد نظر برسانید.

مثال :

50cc محلول یک نرمال یدید پتاسیم تهیه کنید؟

(جرم مولکولی یدید پتاسیم : 166grگرم )

اگر دقیقا 3.32gr از یدید پتاسیم را در 50cc اب مقطر حل کنیم محلول یک نرمال بدست خواهد امد.

 تذکر : در مورد برخی مواد جامد که رطوبت جذب می کنند باید دقت شود که از فرمول نوشته شده بر روی برچسب ظرف ماده جرم مولکولی محاسبه شود . مثلا BaCl2 . 2H2O به جرم مولکولی ان دو ملکول اب ( 36gr ) اضافه شده است که باید در محاسبات لحاظ شود.

تهیه چند محلول دیگر :

100cc محلول استات سدیم 10% ( وزنی - حجمی ) تهیه کنید؟

استات سدیم جامد است و در مورد جامدات فقط کافی است مقدار 10 گرم استات سرب را وزن کرده و به حجم 100cc برسانید.(واضح است که اگر 200ccمحلول بخواهیم باید 20gr گرم را در 200cc حل کنیم.)

محلول 2:1  ( دو به یک ) اتانول تهیه کنید؟

یعنی به ازای یک سی سی اتانول دو سی سی اب مقطر اضافه کنید.

نويسنده : اميد مرادي 

بيوتكنولوژي به عنوان فنوني كه از ميكروارگانيسم ها و يا بخشي از سلول براي دسترسي به بعضي از اهداف صنعتي و بهداشتي و زيست محيطي استفاده مي كند، تعريف شده است. در صنايع معدني و متالوژي نياز روز افزون به مواد اوليه و كاهش ذخاير معدني پرعيار ، ضرورت مصرف بهينه انرژي در رعايت دقيق معيار هاي زيست محيطي ، كاربرد روش هاي جديد ، ايجاد تحول در صنايع معدني و متالوژي را ضروري كرده است. همچنين توسعه  فن آوري هاي جديد براي فرآوري منابع كم عيار و يا منابعي كه روش هاي معمول كارايي لازم را براي آنها نداشته و يا ملاحظات اقتصادي امكان استفاده از آنها را نمي دهد. توجه به بازيابي مواد معدني و متالوژي محور ديگري از اين تحول مي باشد. توسعه روش هايي جهت كاهش آلودگي هاي زيست محيطي كه منشا در گاز خروجي كارخانه ها و نيروگاه ها ، بخصوص صنايع متالوژي و پساب صنايع مختلف دارد، مانند جذب و بازيابي فلزات سنگين از پساب ها و كاهش گوگرد از سوخت هاي فسيلي. برخي از مشكلات صنايع معدني و متالوژي با كاربرد فنوني كه از ميكروارگانيسم ها استفاده مي كنند، قابل حل مي باشد و در نتيجه بسياري از توسعه روش ها و فن آوري هاي جديد نيز بر اين پايه قرار دارند.

كاربرد اين روش ها در متالوژي نسبت به ساير صنايع جديد تر بوده  و براي اولين بار از حدود چهل سال قبل شروع شده است . امروزه اين فنون در متالوژي به منظور استفاده از مواد اوليه فقير فلزي ، تصفيه پساب هاي صنعتي و بازيابي فلزات موجود در آن ، حل كردن مواد معدني و غيره بكار مي رود. با تغيير ساختار ژنتيكي ميكروارگانيسم ها در جهت رسيدن به مشخصات مورد نياز، موفق به توليد فرآورده هايي در صنعت متالوژي شده اند، كه امكان تهيه آن از طريق ساير روش هابه صورت اقتصادي ميسر نبوده است.

ميكروارگانيسم ها جهت سوخت و ساز و انجام فرآيند هاي حياتي خود از منابع آلي و معدني موجود در محيط تغذيه مي كنند. از اين رو واكنش هاي مختلف شيميايي ، شيمي فيزيكي را در شرايط مختلف طبيعي و يا مصنوعي تحت تاثير خود قرار مي دهند. كاربرد مثبت واكنش هاي متابوليكي موجودات زنده در زمينه فرآوري مواد معدني و استخراج فلزات قلمرو جديدي است كه تحقيقات پيرامون آن بيشتر در بخش هاي بيوتكنولوژي و ميكرو بيولوژي انجام مي گيرد. برخي كاربردها مانندبهبود بازدهي و فرآيندهاي اكسيده و حل كردن كاني هاي كم عيار سولفيدي و كانسنگ هاي طلا و يا اورانيوم ، امروزه در مقياس صنعتي استفاده مي شوند.

كاربرد بيو تكنولوژي در فر آوري و استخراج فلزات متعدد مي باشد كه برخي از مهمترين آنها عبارت اند از:

- استفاده از ميكروارگانيسم ها در كانه ارايي : ميكروارگانيسم هايي در طبيعت وجود دارند كه ضمن داشتن بار الكتريكي منفي به شدت آب گريز اند و مي توان از آنها براي تغليظ بعضي از مواد معدني استفاده كرد. بررسي هاي انجام شده نشان داده است كه گونه اي از ميكروارگانيسم ها را مي توان براي جدا سازي بعضي از كاني ها مانند فسفات ها ، ذرات ريز ذغال و كاني هماتيت مورد استفاده قرار داد.

- استفاده از ميكروارگانيسم در تصفيه پساب ها : آب هاي خروجي بسياري از صنايع حاوي تركيبات آلي و معدني است ، كه طي فرآيند مورد استفاده قرار گرفته اند. اين تركيبات مناسب با ماهيتشان به درجات متفاوت سمي مي باشند. به عنوان مثال مي توان از محلول هاي سيانور دار كه در استخراج طلا بكار برده مي شود ، نام برد. بعضي از ميكروارگانيسم ها و يا آنزيم ترشح شده از آنها در تجزيه سيانور آزاد موثر بوده و در نتيجه در بهبود و ضعيت زيست محيطي پساب هاي سيانوري توليد شده از واحد هاي هيدرو متالوژي فلزات گرانبها نقش مهمي دارند. بازيابي فلزات و جذب آنها از دور ريز ها توسط باكتري ها بسار سريع بوده و معمولا از چند دقيقه تجاوز نمي كند . عبور پساب آلوده از حجم آلوده باكتري ( بيوماس) براي حذف عناصر آلوده كننده آن كافي مي باشد. آب خروجي راكتورهاي اتمي معمولا حاوي مواد راديواكتيو مي باشد. كه مقدار آن از يك تا چند ppm تغيير مي كند. و عملا بجز كاربرد باكتري ، ساير رو ش ها بصورت اقتصادي قادر به حذف آنها نيستند.

- استفاده در جذب يون هاي فلزي : بعضي از موجودات ذره بيني قادرند يون هاي فلزات سنگين را از محلول ، بويژه محلول هاي رقيق جذب سطح خارجي خود كرده و بدين ترتيب اين يون هاي فلزي را از محلول جدا كنند. اين روش براي جدا سازي فلزات از پساب هي صنعتي و يا از محلول هاي حاصل از فرآيندهاي هيررو متالوژي كاربرد فرآوان دارند.

-  استفاده در استخراج فلزات : در استخراج فلزات به روش هيدرو متالوژي يكي از مهمترين مراحل حل كردن كاني هاي معدني به كمك حلال مناسب بنحوي كه در اين فرآيند قسمت بيشتر فلز مورد نظر به صورت محلول و يا رسوب در آيد . اكسيده كردن و انحلال ميكروبي سنگ هاي معدني بويژه سنگ هاي سولفوري كم عيار مهمترين جنبه كاربرد ميكروارگانيسم ها به منظور افزايش بازدهي حل شدن مي باشد كه در مورد كاني هاي طلادار و كانسنگ هاي اورانيم كاربرد صنعتي دارد. بكارگيري ميكروارگانيسم ها جهت تسريع واكنش هاي مورد نظر در حل كردن كه در نهايت به آزاد سازي آنها منجر مي شود. تحت عنوان فروشويي زيستي شناخته مي شود. مزاياياين روش نسبت به روش هاي ديگر عبارت اند از :

* اثرهاي مضر زيست محيطي به مراتب كمتر بر روي منابع آبي و هوا

*  نياز به انرژي كمتر

* عدم نياز به تجهيزات پيچيده و در نتيجه سرمايه گذاري كمتر

* عمل حل كردن بيولوژيكي را مي توان در اعماق زمين و بدون استخراج معدني انجام داد.

محدوديت عمده بكار گيري اين روش ناشي از نياز به دانش فني و آگاهي عميق به مباني بيوتكنولوژي مي باشد. دست اندر كاران پروژه هاي تحقيقاتي در اين زمينه بايد حتما از مباني ميكروب شناسي ، بيوشيمي و بيوتكنولوژي اطلاع كافي داشته باشند.

چند نمونه كاربرد باكتري در مقياس صنعتي و نيمه صنعتي :

1- حل كردن ارانيوم ( توسط باكتري هاي TF از سنگ معدن حاوي پيريت پيروتيت)

2- استخراج طلا از سنگ هاي مقاوم طلا دار ( سنگ معدن پيريت و ارسينو پيريت)

3- حل كردن بيولوژيك رس ها و توليد آلومين

- گوگرد زدايي زيستي: سوخت هاي فسيلي حاوي گوگرد در محصولات احتراق خود علاوه بر گاز هاي اكسيد گوگرد و اكسيز ازت ، مقداري غبار نيز وجود دارد. كه مجموعا از عوامل آلوده كننده محيط زيست مي باشند. باران هاي اسيدي ناشي از رها سازي اكسيد گوگرد در فضا ، حيات بسياري از گياهان و جانداران و بخصوص آبزيان را به خطر بيندازند. بعلاوه اين باران ها عامل خوردگي فلزات و سنگ هاي ساختمتني نيز مي باشند.

حذف گاز هاي الوده كننده از محصولات احتراق رقم بسيار بزرگي را تشكيل مي دهد. از همين رو جذف و يا كاهش مقدار گوگرد در سوخت هاي فسيلي  اهميت بالايي براي صنايع دارد. حذف گوگرد مبتني بر فن اوري هاي فيزيكي و شيميايي ، مشكلاتي را به همراه دارد كه رويكرد به روش هاي بيوتكنولوژي را ناگزير نموده است. از ويژگي هاي مثبت آن اين است كه برخي از ميكروارگانيسم ها به طور اختصاصي فقط پيوند كربن - گوگرد را شكسته و با جدا كردن گوگرد بقيه مولكول آلي را رها مي كنند. در آينده نچندان دور گوگرد زدايي زيستي جايگزين روش هاي فيزيكي و شيميايي مي شود.

براي آشنايي بيشتر با اين مفاهيم مي توانيد به كتاب " فناوري ميكروبي در متالورژي" مراجعه كنيد . نويسندگان اين كتاب عبارت اند از : دكتر رامز وقار، دكتر منوچهر اوليا زاده و دكتر محمد رضا وقار. ناشر اين كتاب دانشگاه صنايع و معادن ايران است

منبع: http://www.sut-metallurgy85.blogfa.com/post-82.aspx

رسوب گیری از محلول همگن

_{در این روش یون رسوب دهنده به محلول اضافه نمی شود بلکه در محلول توسط واکنش شیمیایی همگن تولید می شود. به دلیل اینکه عامل رسوب دهنده در محلول تولید می شود ، از اضافه کردن عامل رسوب دهنده جلوگیری به عمل می آید. در رسوب گیری از محلول همگن پارامترفوق اشباع ( Q-S ) در کل زمان واکنش در حد پایینی نگه داشته می شود که نتیجه آن تشکیل رسوب فشرده وخیلی خالص می باشد . اغلب برای اینکه موادی را که به صورت جامدهای بی شکل و   نا بلورین می باشند تبدیل به جامدهای بلورین بکنند آن ها را به وسیله این تکنیک رسوب گیری می کنند.}

_{تکنیک های اصلی رسوب گیری از محلول همگن را می توان به چند دسته تقسیم کرد:}

_{1.  افزایش در PH}

_{معمولاً وقتی آبکافت اوره(NH2 (NH2CO در محلول آبی در حال گرم شدن رخ می دهد PH محلول به ناحیه PH قلیایی می رود و زیاد می شود. آمونیاکی که به آهستگی آزاد می شود PH محلول را افزایش می دهد. و باعث می شود که یون های فلزی ، هیدروکسیدهای حل نشده ای را برای رسوب گیری تشکیل دهند. در رسوب گیری آلومینیم از محلول همگن ، اوره به یک محلول اسیدی آلومینیم که حاوی مقداری سولفوریک اسید یا سوکسینیک اسید می باشد، اضافه می شود.}

_{هیچ رسوبی تشکیل نخواهد شد تا زمانی که محلول به مقداری گرم شود که کافی باشد برای آمونیاک تا PH محلول را افزایش دهدو به مقدار لازم برساند. (تقریباً یک ساعت یا بیش تر)}

_{در این روش آلومینیم به عنوان سولفات بازی یا سوکسینیک بازی تشکیل رسوب می دهد ، نه به عنوان آلومینیم هیدروکسید. رسوبی که در این روش بدست می آید فشرده تر و خا لص تر از رسوبی می باشد که به وسیله روش مرسوم اضافه کردن آمونیاک به محلول آلومینیم ، تشکیل می گردد.} 

_{به عنوان مثال دیگر برای این روش رسوب گیری از محلول همگن باریم کرومات را بررسی می کنیم. به این صورت که کرومات اضافه می شود به باریم در محلولی که به مقدار کافی اسیدی می باشد برای اینکه از ایجاد رسوب جلوگیری کند . بعد از آن اوره اضافه می شود و محلول گرم می شود . سپس آمونیاک آزاد شده در محلول PH محلول را افزایش می دهد و باریم کرومات به آهستگی رسوب گیری می شود.}

_{2. آزاد کردن آنیون}

_{3. آزاد کردن کاتیون}

_{4. رسوب گیری از حلال مرکب}

_{5. تغییر والانسی}

_{که چهار روش پایانی اگرچه مفید هستند ولی رایج نمی باشند.}

Powered By
  BLOGFA.COM